Historische feiten

De gemeente Lingewaal bestaat in haar huidige vorm inmiddels al meer dan 25 jaar. In 2011 werd het 25-jarige jubileum gevierd met een gevarieerd programma van feestelijke activiteiten. De gemeente is opgebouwd uit vijf kernen, die vrijwel allemaal een eeuwenoude geschiedenis kennen.

Historische kernen

  • Asperen is een oud stadje, waarvan de eerste schriftelijke vermelding dateert uit het jaar 893. De middeleeuwse ommuring, de waterpoort en de kerktoren bepalen het karakteristieke beeld van dit plaatsje.
  • Herwijnen is een typisch dijkdorp. De oudere bebouwing, met fraaie monumentale panden, strekt zich voornamelijk uit langs de ongeveer 5 kilometer lange dijk aan de Waal.
  • Het Vroeg-Middeleeuwse stadje Heukelum is gelegen aan de zuidelijke oever van de rivier de Linge. Het stadje wordt gekenmerkt door de oude stadsmuren die omringd worden door een gracht en het uit het begin van de 16e eeuw daterende kasteel 'Merckenburg' .
  • Vuren ligt langs de oever van de Waal. Aan de overkant van de Waal is het slot Loevestein zichtbaar en aan de Waaldijk op de grens met Dalem ligt Fort Vuren, gebouwd in 1848.

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Dwars door de gemeente Lingewaal loopt de nieuwe Hollandse Waterlinie, een verdedigingslinie uit de 19e en begin 20e eeuw. In die tijd werd gedacht dat de vijand over land en uit het oosten kwam. Door het water tot bondgenoot te maken, wilden de Nederlandse veldheren het rijke Holland beschermen. De linie loopt van de Zuiderzee bij Muiden tot voorbij de Biesbosch en is 85 km lang en 5 km breed.
De nieuwe Hollandse Waterlinie bestaat uit vestingsteden, inundatiegebieden en uit forten. Deze forten moesten de wegen, spoorwegen, waterwegen en hogere vlaktes die niet onder water gezet konden worden, onder schot houden.

Wapen

In het gemeentewapen zijn de voornaamste elementen van de wapens van de vier voormalige gemeenten opgenomen. Spijk viel toen al deels onder Vuren en deels onder Heukelum. Het wapen is als volgt vastgesteld:

  • I in zilver twee beurtelings gekanteelde dwarsbalken van keel, rechts boven vergezeld van een merlet van sabel;
  • II in keel twee dwarsbalken van goud; in een hartschild van azuur een poort met opgetrokken valdeur van goud. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee parels en gehouden door twee leeuwen van goud, getongd en genageld van keel.

In deel I zijn de belangrijkste elementen van de wapens van Asperen en Vuren weergegeven. In deel II is het gehalveerde wapen van Herwijnen opgenomen, en in het hartschild is de vereenvoudigde poort van het wapen van Heukelum geplaatst.

Monumenten

De gemeente Lingewaal kent 145 Rijksmonumenten en 47 gemeentelijke monumenten. Onder de Rijksmonumenten vallen bijvoorbeeld fort Vuren, het fort bij de Nieuwe Steeg, kasteel Heukelum, de kerk in Spijk en de walmuur in Asperen. De veestallen in Spijk zijn een voorbeeld van een gemeentelijk monument.

Veel van de in Lingewaal aanwezige monumenten zijn opgenomen in de Monumentenroute. Een kaart met daarop een mooie fietstocht door de gemeente. Onderweg doet u talloze bijzondere monumenten aan. De routekaart is bij het toeristisch informatiepunt in het gemeentehuis verkrijgbaar voor € 3,-.

Forten

Op het grondgebied van de gemeente Lingewaal bevinden zich twee forten, namelijk Fort Vuren en Fort bij de Nieuwe Steeg, nu Geofort. Vlak bij de gemeentegrens, maar op het grondgebied van Acquoy, ligt Fort Asperen. De forten zijn gebouwd voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie en zijn alle drie in gebruik voor toeristische en recreatieve doeleinden.

FORT! is een jaarmagazine dat op een frisse manier het gevarieerde aanbod van activiteiten op waterlinies en hun forten in Nederland op een rijtje zet. Zo kunnen zoveel mogelijk mensen genieten van forten, kastelen, vestingsteden en het waterlinielandschap. Van vleermuis tot sauna, van kunst tot kanotocht en van linieworst tot fortenbier. U kunt het magazine hier digitaal bekijken.

Zie ook: